Tycie w menopauzie i perimenopauzie — dlaczego tak łatwo przybrać na wadze?
Przybierasz na wadze mimo że nic się nie zmieniło w diecie. Czujesz się bardziej zmęczona, a tłuszcz jakby sam przenosi się na brzuch. I w środku rośnie pytanie: czy to moja wina?
Nie. To nie jest Twoja wina i to nie jest w Twojej głowie.
Przybieranie na wadze w perimenopauzie i menopauzie ma konkretne, biologiczne przyczyny — dokładnie opisane przez naukę. Najnowszy przegląd naukowy opublikowany w 2026 roku w prestiżowym czasopiśmie Climacteric wyjaśnia, co dzieje się z metabolizmem kobiety podczas przejścia menopauzalnego. Wyniki są jednoznaczne: Twoje ciało naprawdę się zmienia, na poziomie komórkowym.
Co dzieje się z Twoim metabolizmem?
Naukowcy z Uniwersytetu Clermont Auvergne oraz Loughborough University przeanalizowali wszystkie dostępne badania dotyczące wydatku energetycznego i metabolizmu tłuszczów u kobiet w perimenopauzie.
Odkryli, że w tym okresie obniżają się wszystkie cztery komponenty wydatku energetycznego:
- Metabolizm spoczynkowy — Twoje ciało spala mniej kalorii nawet kiedy odpoczywasz
- Metabolizm podczas snu — nocna regeneracja i spalanie energii są mniej efektywne
- Termiczny efekt jedzenia — trawienie i przyswajanie pokarmu pochłaniają mniej energii niż wcześniej
- Wydatek podczas aktywności fizycznej — ten sam wysiłek co dawniej przynosi mniej efektów
Do tego spada zdolność organizmu do spalania tłuszczu jako źródła energii. Ciało coraz chętniej sięga po węglowodany, a tłuszcz jest odkładany — szczególnie w okolicach brzucha.
Winowajcy: estrogen i FSH
Głównym powodem tych zmian jest spadek estrogenów — hormonów, które przez całe życie rozrodcze kobiety regulowały nie tylko cykl menstruacyjny, ale i metabolizm, sen, apetyt czy rozkład tkanki tłuszczowej.
Estrogeny działają zarówno w mózgu (regulując sygnały głodu i sytości oraz wydatek energetyczny), jak i bezpośrednio w tkankach — mięśniach, wątrobie, tkance tłuszczowej. Kiedy ich poziom spada, cały ten precyzyjny system traci równowagę.
Jednocześnie rośnie poziom FSH (hormonu folikulotropowego) — i jak sugerują badania, ten wzrost dodatkowo wpływa na metabolizm, choć mechanizmy są jeszcze badane.
Co to oznacza dla Ciebie?
To, że Twój organizm potrzebuje teraz mniej kalorii niż kiedyś — nawet jeśli Twoja aktywność pozostała taka sama. Jeśli jesz tak jak przed perimenopauzą, niemal nieuchronnie pojawi się nadwaga. I nie dlatego, że jesteś mniej zdyscyplinowana — po prostu reguły gry się zmieniły.
To też oznacza, że:
- Jakość jedzenia ma teraz większe znaczenie niż kiedykolwiek — to, co jesz, wpływa na to, czy ciało wybierze tłuszcz czy węglowodany jako źródło energii
- Sen jest kluczowy — jego jakość bezpośrednio wpływa na metabolizm nocny
- Aktywność fizyczna nadal działa — ale może być konieczna zmiana jej rodzaju lub intensywności, by osiągnąć podobne efekty co wcześniej
Twoje ciało się adaptuje
Zachodzące zmiany są biologiczne, naturalne i dobrze opisane naukowo. Kobiety w perimenopauzie nie są „leniwe” ani „bez silnej woli”. Mają ciało, które przechodzi przez jedną z największych przemian hormonalnych w życiu.
Rozumienie tych mechanizmów to pierwszy krok do tego, by mądrze zadbać o siebie w tym czasie — bez wyrzutów sumienia, bez restrykcyjnych diet, bez walki ze sobą.
